Dożynki dawniej.

 Jak wiemy Dożynki były zawsze zwieńczeniem ciężkiej pracy naszych rolników. Różnie to wyglądało, ale myślę, że dożynki sprzed 50 lat miały inny koloryt. W tamtym czasie rolnicy dysponowali całkiem innym sprzętem i narzędziami, ale tradycja pozostała.

Chciałbym przedstawić Wam kilka ciekawych zdjęć pochodzących z dożynek w naszej wsi z około 1970 roku. Warto powspominać i przyjrzeć się nie tylko temu jak to wyglądało. Zwróćcie tez uwagę na ówczesny wygląd naszej wsi. Zmieniło się bardzo wiele. Wiem, że niektórzy tęsknią za taką sielską wsią. Dziś już nie ma takich wsi. Pozostaje tylko nostalgia...

Smolno po wojnie.

 Najnowsza historia dotycząca Smolna Wielkiego także była ciekawa. Adresuję to zwłaszcza do młodszego pokolenia. Starsi mieszkańcy zapewne niektóre fakty kojarzą.

Po wojnie istniało w Smolnie kilka zakładów usługowych. Np. w domu państwa Pigłasów funkcjonowała piekarnia. 

Obok piekarni znajdował się kiosk. Sprzedawano w nim pieczywo i niezapomniane tzw. szneki, czyli dzisiejsze drożdżówki. Pracowała tam nieznana mi pani z Wojnowa, ale także ( to już w późniejszym okresie) pani Katarzyna Tomczak.

Na tym zdjęciu jest pan Pigłas z panią z kiosku w trakcie wyciągania chleba z pieca.

W miejscu, gdzie miała sklep pani Golla była kuźnia (kowal Kostański). Po kuźni w tym miejscu istniała zlewnia mleka prowadzona przez pana Olechnowicza. 

Przed wojną działała też w Smolnie rzeźnia, a sklep rzeźniczy mieścił się w obecnym domu Grażyny Pławskiej z d. Bednarz. W Smolnie Małym z kolei funkcjonował duży młyn. We wsi istniał sklep obok obecnego sklepu Klujów, sprzedawała tam Maria Konopacka. Sklep ten działał dosyć długo. Dopiero wiele lat później wybudowano obok sklep GS-owski, w którym sprzedawała pani Natalia Wenne, po niej sklep przejęła jej córka Irena.. Był też sklep, tzw. metalowy (w obecnym domu Świstuniów), prowadził go najpierw pan Kilimiak, a później Katarzyna Tomczak. Jednak pierwszym sklepem po wojnie był sklep w obecnym domu Kwiatkowskich koło stacji PKP. Zawiadowcą stacji był Albin Broniszewski, a wieloletnimi kasjerami panowie Szałapata i Kulikowicz. Pani Helena Bajor była wspólnie ze Stanisławą Kostańską współzałożycielką Koła Gospodyń Wiejskich w Smolnie Wielkim. 

Oczywiście takich wiadomości o tamtych czasach jest znacznie więcej...

Powojenne dokumenty.

 W naszym zielonogórskim archiwum znalazłem kilka ciekawych dokumentów dotyczących posiedzeń Powiatowej Rady Narodowej w Świebodzinie. Wśród nich trafiłem na kilka ciekawostek.

Sprawa niecodzienna- poszło o krowę odebraną pani Wąsowicz z Ostrzyc za...agitację wyborczą! Ciekawe jak ten spór się zakończył?

Tu z kolei o gruncie przy Sanatorium w Trzebiechowie. Ciekawe gdzie był ten folwark Waldhof?

W tym dokumencie jest mowa o przekazaniu dwóch baraków dla sanatorium. Kolejny wniosek tez ma związek z sanatorium. Ostatni wniosek to propozycja zwolnienia z tzw. szarwarku gospodarzy ze Smolna oddających swe konie na rzecz miejscowej straży pożarnej.

Wszystkie dokumenty pochodzą z 1947 roku. Nadmieniam, że Smolno Wielkie do lat 50-tych należało do gminy Trzebiechów. W związku z tym miało kilku radnych. Np. pana Janczałka, Dronię, Bykowskiego. Przez krótki czas radnym był mój dziadek Grzegorz Wenne.

Smolno w księdze adresowej z 1939 roku.

 Znalazłem bardzo ciekawe informacje o firmach znajdujących się w Smolnie w 1939 roku. Jak wiadomo, było tego sporo. Oto tylko niektóre z nich w tym spisie.

Wg tych informacji, Smolno zamieszkiwało w 1939 roku 731 mieszkańców ( włącznie ze Smolnem Małym). Np. właścicielem gorzelni był pan von Einem, gospodę prowadził pan Nagel, młyn w Małym Smolnie miał pan Reiche, stolarzami byli Schulz i Hermann, kowalami byli Fengler i Hoffmann.

Gazeta Jubileuszowa.

 Na pewno starsi mieszkańcy naszej miejscowości pamiętają tę gazetkę. Być może niektórzy z Was z pieczołowitością przechowujecie ją na pamiątkę. Tzw. "Gazeta jubileuszowa" została wydana z okazji 25-lecia szkoły podstawowej w Smolnie Wielkim jesienią 1993 roku. 

Dla przypomnienia przedstawiam tę gazetkę. To kawałek historii naszej szkoły ciekawie opisany. Sporo tu wiadomości już historycznych. Dla młodszego pokolenia to będzie coś nowego i wiedza o szkole ich rodziców. 

Majątek w Ostrzycach.

 Znalazłem ciekawy dokument, wprawdzie powojenny, ale to też kawałek historii naszej Małej Ojczyzny. Otóż w Archiwum Akt Nowych w dziale Ministerstwa Ziem Odzyskanych ( było takie ministerstwo) z roku 1946, jest taki rozdział- " Wykazy i opisy folwarków zakwalifikowanych na osadnictwo spółdzielczo-parcelacyjne i parcelacje w powiecie Babimost w woj. poznańskim ( Ziemia Lubuska)".

Znajduje się tu opis majątku w Ostrzycach z czerwca 1946 roku. W związku z tym, że dokument ten jest dosyć czytelny. Od siebie tylko dodam, że podpisali go dwaj rolnicy, mieszkańcy Ostrzyc- Józef Krakowiak i Antoni Krakowiak, pod których opieką znajdował się ten majątek.

Mapa Ostrzyc.

  Zapewne nie wszyscy wiedzieli, że wieś Ostrzyce przed laty podzielona była na dwie części. Wg zaprezentowanej poniżej mapy z końca XIX wieku, Ostrzyce podzielone były na Klein Ostritz i Groß Ostritz ( Ostrzyce Małe i Ostrzyce Wielkie). Zastanawia mnie to czy do dziś obie części mają swoje nazwy, może nawet nieoficjalne? Tego niestety nie wiem. Kolejna ciekawostka- przez wieś przepływał kanał o niemieckiej nazwie Tomnitze, który uchodził do Obrzycy.